SÁNG KIẾN VÀNH ĐAI CON ĐƯỜNG ĐANG HỦY HOẠI MÔI TRƯỜNG THẾ GIỚI RA SAO?

SÁNG KIẾN VÀNH ĐAI CON ĐƯỜNG ĐANG HỦY HOẠI THẾ GIỚI RA SAO?

HOA KỲ VÀ THẾ GIỚI PHẢI THÁCH THỨC CHỐNG LẠI NHƯ THẾ NÀO?

Đa số các dự án trong Sáng kiến Vành đai Con đường của Trung cộng ở nước ngoài sử dụng năng lượng kém hiệu quả như than đá, với lượng khí thải khổng lồ, đang phá hủy môi trường.
Đây là nhận định của Sagatom Saha, nhà nghiên cứu về năng lượng và chính sách đối ngoại Mỹ ở Hội đồng Quan hệ Quốc tế, có trụ sở tại New York, Mỹ, đăng tải trên tạp chí National Interest.
Trung cộng luôn nói rằng Sáng kiến Vành đai Con đường (BRI) là dự án xanh, phát triển bền vững và tạo ra lượng khí thải thấp. Năm 2017, Tập Cận Bình từng nhắc đến điều này và lặp lại một lần nữa vào tháng 4 năm nay.
Nhưng chúng ta nhận thấy Trung cộng là quốc gia xuất khẩu than lớn nhất thế giới, với sản lượng xuất khẩu gần gấp đôi quốc gia đứng sau. Các công ty Trung cộng hiện xây tới 140 nhà máy sử dụng than đá trên khắp thế giới, bao gồm cả ở những nước trước đây dùng rất ít than đá như Pakistan hay Ai Cập.
Với tốc độ phát triển hiện tại, các nhà máy than đá ở Trung cộng sẽ khiến mức khí thải toàn cầu không còn có thể giữ ở mức an toàn. Nếu trình trạng này tiếp diễn thì ô nhiễm toàn cầu là điều không thể tránh khỏi,


Sự thật về môi trường của Sáng kiến Vành đai Con đường
Phần lớn những gì Bắc Kinh chào mời khi đề nghị hỗ trợ phát triển các dự án điện chỉ làm môi trường ô nhiễm thêm, theo NI. Gần 40% các khoản vay của Ngân hàng Phát triển Trung cộng (CDB) là dành cho than và chính nghàng xuất khẩu than đá của Tc
Kết quả là chính sách phát điện bằng cách đốt than của Trung cộng đang nổi lên ở khắp nơi trên thế giới. Lượng điện Trung cộng tạo ra từ than đá trong năm 2018 thậm chí còn đủ để cấp năng lượng cho Na Uy hoặc Ba Lan.
Kết quả của chính sách này là sự phát thải lớn gấp nhiều lần. Nhìn chung, các dự án được ngân hàng CDB Trung cộng hỗ trợ đốt một lượng than đá nhiều hơn là sử dụng năng lượng sạch.
Nếu không có sự hỗ trợ của chính phủ, các nhà cung cấp điện bằng cách đốt than của Trung cộng không thể thành công trên toàn cầu như vậy và khí thải toàn cầu sẽ giảm xuống.
CDB hiện đã đầu tư dự án sản xuất điện ở 38 quốc gia, gần một nửa trong số đó là bằng cách đốt nhiên liệu hóa thạch. Điều này khiến khí thải ở một phần ba quốc gia có dự án của Trung cộng tăng vọt.
Tình hình còn tồi tệ hơn ở những nước Trung Quốc tập trung đầu tư nhiều nhất. Ở Pakistan, nơi trở thành cửa ngõ trong Sáng kiến Vành đai Con đường, Trung cộng đã đầu tư vào các nhà máy tiêu thụ than đá, lớn đến mức tạo ra khí thải gấp đôi ở Paksistan so với năm 2012.
Nói cách khác, các khoản đầu tư của Trung cộng vào một quốc gia càng lớn thì càng khó khăn hơn với quốc gia đó trong việc giảm lượng khí thải nhà kính.

Thách thức của Mỹ và Thế Giới
Thế giới và Mỹ cần làm rõ những tuyên bố của Trung cộng về năng lượng sạch và bảo vệ môi trường. Sáng kiến Vành đai Con đường đang tạo nên thách thức mới trong quan hệ Mỹ-Trung, vì nó đem đến cho Trung cộng lợi ích kinh tế chiến lược cho chính TC
Ở Đông Nam Á, các dự án cung cấp điện của Trung cộng nổi lên ở khắp nơi, rõ ràng gây ảnh hưởng đến toan tính chiến lược của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương. Trong đó có Việt Nam và miền bắc là ảnh hưởng nhiều - vì quá nhiều nhà máy nhiệt điện mới xây dựng và thiếu kiến thức về quy hoạch bảo vể môi trờng và họ làm việc theo kiểu du kích cộng sản bạ đâu làm đó. <Ở các nước phát triển họ cũng có rất nhiều nhà máy nhiệt điện. Như tại Úc có rất nhiều nhà máy nhiêt điện và tất cả các nhà máy đó đều đặt giữa rừng sâu - lợi điểm cây cối hấp thụ CO 2 và cho ra Oxy>
Ở bên kia của châu Á, các dự án tiêu thụ than đá của Trung cộng siết chặt quan hệ Trung cộng-Pakistan, nhưng cũng tạo ra khí thải nhiều hơn.
Bộ Ngoại giao Mỹ nên làm rõ những vấn đề tổn hại đến môi trường này, so với các dự án năng lượng mà Mỹ đề xuất trong Sáng kiến châu Á-Thái Bình Dương.
Chiến lược của Mỹ cho đến nay vẫn luôn là mở rộng thị trường năng lượng trong khi giảm tối đa tổn hại đến môi trường. Từ đó, Mỹ sẽ phần nào ngăn chặn được bước tiến của Trung cộng thông qua BRI.
Bên cạnh đó, Mỹ nên phối hợp với các đồng minh trong khu vực như Úc, Ấn Độ, Nhật Bản để đặt ra quy chuẩn về hạ tầng mới, tránh việc để cho các dự án chất lượng thấp của Trung cộộn xuất hiện tràn lan.
Về phần Trung cộng, nước này có ngành than phát triển mạnh nên phải tích cực đẩy mạnh xuất khẩu than để thu về lợi nhuận khổng lồ.

Có thể nói, các “dự án xanh” mà Trung cộng nhắc đến trong Sáng kiến Vành đai Con đường đã tạo nên vấn đề nhức nhối đối với môi trường cho toàn thế giới. Nếu Mỹ và thế giới không thách thức chống lại Trung cộng trong vấn đề này thì Bắc Kinh vẫn sẽ tiếp tục thu lời với chi phí rẻ mạt và gây tác động xấu đến môi trường, nếu không muốn nói là đang hủy hoại thế giới

Cong Hinh Pham

11/11/2019