SÁNG KIẾN ÚC VÌ TƯƠNG LAI ASEAN (The Australia for ASEAN Futures Initiative)

Thủ tướng Scott Morrison rất năng động với sáng kiến "Úc vì Tương lai ASEAN" đầy tham vọng! Cạnh tranh đối mặt với Trung cộng

Lần đầu tiên trong vòng 47 năm, Hiệp Hội Đông Nam Á (ASEAN) đã họp thượng đỉnh trong khuôn khổ các hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ nhất với Australia, và lần 38-39 thường kỳ của các nước ASEAN - Trong tuyên bố chung, hai bên đồng ý thiết lập quan hệ "đối tác chiến lược toàn diện có ý nghĩa, thực chất và cùng có lợi". Nên biết Úc không phải thành viên ASEAN nhưng là một quốc gia phát triển có nền kinh tế vững mạnh cận vùng Á Châu, và đây là lý do Úc phải chủ động tiếp cận từ mấy chục năm nay với những giúp đỡ thiết thực cho các nước trong vùng!

Úc đã có những thỏa thuận với ASEAN về việc xây dựng một hệ thống hạ tầng cơ sở đường ống dẫn dầu trong khu vực từ năm 2018.

Đây là là lần đầu tiên kể từ năm 1974, Có cuộc họp thượng đỉnh với lãnh tụ các nước Asia! Cuộc họp trực tuyến ngày 27/10/2021 vừa qua với các nhà lãnh đạo trong khối ASEAN!

Quan trọng và thực tế hơn chính phủ Canberra đề xuất Sáng kiến "The Australia for ASEAN Futures Initiative" với ý nghĩa Sang kiến của Úc vì Tương lai ASEAN, và thông báo cấp thêm hằng năm 124 triệu đô la Úc hỗ trợ các dự án hợp tác ứng phó với các thách thức nảy sinh trong vùng như an ninh y tế, khủng bố và tội phạm xuyên biên giới, an ninh năng lượng… cũng như những ưu tiên trong Tầm nhìn của ASEAN về Ấn Độ-Thái Bình Dương (AOIP) mà Úc đã viện trợ từ nhiều năm trước đây!

Ngoài nhấn mạnh đến phục hồi kinh tế sau đại dịch, biến đổi khí hậu…, vấn đề Biển Đông được nhắc đến trong điều thứ 24 của Tuyên bố chung, theo đó ASEAN và Úc "tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì và thúc đẩy hòa bình, an ninh, ổn định, thịnh vượng và tự do lưu thông hàng hải và hàng không ở Biển Đông", xây dựng nền móng bảo vệ hòa bình trong khu vực "không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chiếu theo những quy định trong Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS).

Đối với Úc, việc nâng tầm quan hệ với ASEAN là "một khẳng định quan trọng nhấn mạnh đến sự cam kết của Úc đối với vai trò trung tâm của ASEAN trong sách lược Ấn Độ-Thái Bình Dương", theo nội dung trong tuyên bố chung sau thượng đỉnh. Dù các mục tiêu chiến lược cụ thể chưa được công bố, nhưng thủ tướng Scott Morrison hứa là Úc sẽ hết sức ủng hộ và xây dựng sáng kiến này.

Theo bình luận của Reuters nhận định việc nâng cấp quan hệ ASEAN-Úc cho thấy tham vọng của Canberra muốn đóng vai trò lớn hơn trong khu vực, chỉ vài tháng sau khi cùng với Mỹ và Anh lập liên minh AUKUS với mục đích là kiềm chế sức ảnh hưởng của Trung cộng!

Một vài năm trước Trung cộng cũng muốn trở thành đối tác toàn diện nâng cấp quan hệ đối tác chiến lược với Asean nhưng nhiều nước trong khối tỏ ra e ngại và thiếu sự tin tưởng với một nước có thái dộ kẻ cả hung đồ như "Trâu củng", dù Lỳ khác Cường có đua ra nhiều hứa hẹn tốt đẹp!

Sơ lược về lịch sử Hiệp hội Đông Nam Á hay còn gọi tắt là khối ASEAN - ASEAN được thành lập vào ngày 8 tháng 8 năm 1967, tại Bangkok, Thái Lan. Nó được thành lập với sáng kiến của 5 nước: Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan, với mục đích tạo ra một thị trường chung trong vùng với những tương tác nhàm trao đổi mua bán sản xuất các sản phẩm trong khối, tương tự như khối Thị trường chung Châu Âu

Nhưng mãi tới ngày 15 tháng 12 năm 2008, ASEAN mới chính thức thông qua một hiến chương mới! Tất cả các nước thành viên đã đồng phê chuẩn bản hiến chương, từ lúc này tổ chức mới đủ tư cách pháp nhân - Kể từ đó đã mời gọi, kết hợp thêm nhiều thành viên mới để phát triển và đối phó với những vấn đề khó khăn chung tại khu vực Á Châu đang nảy sinh với một Trung công ngày càng lấn lướt, đã khiến các nước trở lên đoàn kết và dần vững mạnh hơn, nhất là khi có mối đe dọa chung với sự bành trướng của Trung cộng trong khu vực nhất là tai Biển Đông với những tranh chấp mới về lãnh hải, khi Trung cộng vẽ ra đường chín đoạn phi pháp và tự nhận là có chủ quyền trên các hải phận trong đường chín đoạn phi pháp đó!

Biên Luận

Cong Hinh Pham